मौरिससका लागि नेपाली कामदार भर्ती: नेपालतर्फका जाँच

नेपालमा भर्तीका स्वीकृति कसले सम्हाल्छ?

नेपालको संशोधित वैदेशिक रोजगार ऐन, 2064 (2007) ले यो प्रक्रिया नियमन गर्छ। सामान्यतया DoFE भनिने वैदेशिक रोजगार विभागले भर्ती व्यवसायलाई इजाजतपत्र दिन्छ र पूर्वस्वीकृति तथा अन्तिम श्रम स्वीकृति सम्हाल्छ। कार्यालयको ठेगाना वा व्यावसायिक परिचयमा भर पर्नुको सट्टा नेपाली एजेन्सीको हालको स्थिति जाँच्नुहोस्।

DoFE को मान्य गन्तव्य सूचीमा एजेन्सीमार्फत भर्तीका लागि मौरिसस समावेश छ। उक्त सूचीमा हुनुले कुनै खास रोजगारदाताको माग स्वीकृत गर्दैन वा प्रमाणीकरणको अवरोध समाधान गर्दैन। रोजगारदाताले कम्पनी र कामबारे सही जानकारी दिन तथा लागू हुने रोजगारदातासम्बन्धी औपचारिकतामा सहभागी हुन तयार रहनुपर्छ।

कुन मागसम्बन्धी कागजातमा कूटनीतिक नियोगको प्रमाणीकरण चाहिन्छ?

संशोधित दफा 15 अन्तर्गत अनलाइन पूर्वस्वीकृति आवेदनका लागि गन्तव्य हेर्ने नेपालको कूटनीतिक नियोगले प्रमाणित गरेका सक्कल माग र अधिकारसम्बन्धी कागजात चाहिन्छन्। उद्योग वाणिज्य सङ्घ वा नोटरीको छापले मात्र त्यो प्रमाणीकरण प्रतिस्थापन गर्न सक्दैन। ऐनको पुरानो अङ्ग्रेजी संस्करणका वैकल्पिक प्रमाणीकरण प्रक्रिया अब हालका नियम होइनन्।

प्रिटोरियाको आधिकारिक सूचनाले 1 अक्टोबर 2026 देखि कानुनी तथा कन्सुलर प्रमाणीकरण सेवा अन्त्य गर्‍यो। यसको पुरानो नागरिक बडापत्र र परराष्ट्र मन्त्रालयको सहप्रमाणीकरण तालिका अझै अनलाइन छन्, तर कुनैले पनि अहिले सेवा उपलब्ध छ भन्ने स्थापित गर्दैन। लन्डनको मागसम्बन्धी जाँचसूचीले संयुक्त अधिराज्य र आयरल्यान्डका रोजगारदाता समेट्छ, त्यसैले यसलाई मौरिससको प्रक्रिया मान्नु हुँदैन।

आधिकारिक निर्देशन खोज्दै गर्दा कामबारे स्पष्ट जानकारी तयार गर्नुहोस्। दफा 15 ले रोजगारदाताको विवरण, पद र कामदार सङ्ख्या, तलब, सुविधा, बिदा, काम गर्ने समय तथा रोजगारदाता र कामदारबीच अनि एजेन्सी र कामदारबीचका सम्झौताका मस्यौदा माग्छ। प्रिटोरियाको पुरानो जाँचसूचीमा सहायक अभिलेखसहित जमानत र रोजगारदाता तथा एजेन्सीबीचको सम्झौता पनि समावेश थिए। त्यो हालको पूर्ण आवेदन जाँचसूची होइन। नियोगको प्रमाणीकरणले DoFE को स्वीकृतिको ग्यारेन्टी गर्दैन।

पूर्वस्वीकृतिपछि के हुन्छ?

नेपालको संशोधित वैदेशिक रोजगार ऐन, 2064 (2007) को दफा 16 ले आवेदनका लागि कम्तीमा सात दिन दिई राष्ट्रिय नेपाली दैनिक र एजेन्सीको वेबसाइटमा भर्ती विज्ञापन गर्नुपर्ने व्यवस्था गर्छ। नेपालको संशोधित वैदेशिक रोजगार ऐन, 2064 (2007) को दफा 16 अन्तर्गत एजेन्सीले सोही दिन DoFE लाई उसको वेबसाइटका लागि सूचना दिनुपर्छ। दफा 17 ले योग्यता र अनुभवका आधारमा छनोट तथा छनोट सूचीसम्बन्धी आवश्यकता नियमन गर्छ।

रोजगारदाताका लागि व्यावहारिक जाँच एकरूपता हो: विज्ञापित जिम्मेवारी, तलब र काम गर्ने व्यवस्था स्वीकृत माग र सम्झौताका मस्यौदासँग तुलना गर्नुहोस्। दफा 15 अन्तर्गत DoFE ले अस्वीकार गर्ने आधारमा कामदारको सुरक्षा तथा पेसागत सुरक्षा र स्वास्थ्य समावेश छन्। प्रमाणीकरणले मात्र प्रस्तावित रोजगारीका सर्त स्वीकार्य छन् कि छैनन् भन्ने टुङ्गो लगाउँदैन।

दफा 25 ले प्रस्थानअघि दुवै सम्झौता बुझाएर सम्पन्न गर्नुपर्ने व्यवस्था गर्छ। नेपालको संशोधित वैदेशिक रोजगार ऐन, 2064 (2007) को दफा 25 अन्तर्गत एजेन्सीले नेपाली अनुवादको व्यवस्था गरी DoFE को प्रमाणीकरणका लागि दुई प्रति बुझाउनुपर्छ। तीमध्ये एक प्रति DoFE ले राख्छ र अर्को कामदारलाई दिइन्छ। रोजगारदाताको हस्ताक्षरलाई कामदारले प्रस्ताव बुझेको प्रमाण नमान्नुहोस्।

प्रस्थानअघि के पूरा गर्नुपर्छ?

ऐनले अधिकृत प्रस्थानपूर्व अभिमुखीकरण, नेपालबाट मान्यता प्राप्त संस्थामा स्वास्थ्य परीक्षण र सम्झौता अवधिभर मृत्यु तथा अशक्तता समेट्ने बिमा अनिवार्य गर्छ। लागू हुने सीप तालिम र परीक्षणमा पनि ध्यान दिनुपर्छ। अनलाइनको सामान्य उदाहरणलाई हरेक कामदारको पूर्ण जाँचसूची नमानी हालको बिमालेख र सम्बन्धित कोषमा योगदान पुष्टि गर्नुहोस्।

मौरिससका स्वास्थ्यसम्बन्धी आवश्यकता छुट्टै छन्। यसको Work Permit सूचनापत्र ले नयाँ Work Permit आवेदनका लागि प्रारम्भिक स्वास्थ्य स्वीकृति र आगमनपछि अन्तिम स्वीकृति अनिवार्य गर्छ। सबै स्वास्थ्य स्वीकृति यात्राअघि पूरा भएको भनी वर्णन नगर्नुहोस्।

भिसा प्राप्तिपछि दफा 19 ले सम्बन्धित प्रमाणपत्र र दुवै सम्झौतासहित एजेन्सीको अन्तिम कामदार फाइल श्रम स्वीकृतिका लागि माग्छ। DoFE ले त्यसलाई पूर्वस्वीकृतिसँग तुलना गर्छ। FEIMS अनलाइन आवेदन प्रणाली हो। ऐनको पुरानो स्टिकरसम्बन्धी शब्दावलीले भौतिक स्टिकरका लागि अनिवार्य रूपमा उपस्थित हुनुपर्ने स्थापित गर्दैन।

दफा 22 र 73 अन्तर्गत DoFE ले अर्को मार्गको अनुमति नदिएसम्म नेपालको विमानस्थलबाट प्रस्थान गर्नुपर्छ र श्रम डेस्कको जिम्मेवारीमा कागजात जाँच पर्छ। प्रस्थानका जाँचका लागि स्वीकृति र सहायक अभिलेख सँगै राख्नुहोस्।

रोजगारदाताले भर्ती खर्च कसरी बाँडफाँट गर्नुपर्छ?

मौरिससको Private Recruitment Agencies Act र 2025 को नियमावलीले भर्ती खर्च रोजगारदाताको जिम्मामा राख्छन् र कामदारबाट भर्ती शुल्क लिन निषेध गर्छन्। मौरिससको Private Recruitment Agencies Regulations 2025 अन्तर्गत यात्रा तथा तोकिएका कागजात, भिसा, प्रक्रिया र अनुमति खर्चका लागि बजेट राख्नुहोस्। नेपालको सामान्य शुल्क सीमासम्बन्धी व्यवस्था जे भए पनि मौरिससको Private Recruitment Agencies Act 2023 ले मौरिससका लागि भर्ती गर्दा कामदारबाट भर्ती शुल्क लिन निषेध गर्छ।

भर्तीका सबै व्यवस्थामा खर्चको बाँडफाँट एकरूप रूपमा अभिलेख राख्नुहोस् र मध्यस्थलाई गरिने भुक्तानी कसरी जाँचिन्छ भन्ने सोध्नुहोस्। सम्झौतामा गरिएको प्रतिबद्धतालाई वास्तविक भुक्तानी व्यवहारले समर्थन गर्नुपर्छ।

बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू

सम्बन्धित पृष्ठहरू

• नेपाल र भारतबाट कामदार भर्ती गर्नुहोस्
• मौरिससमा विदेशी कामदार कसरी काममा राख्ने
• हाम्रा कार्यालयहरू
• मौरिससमा भर्ती एजेन्सी कसरी जाँच्ने

आधिकारिक स्रोतहरू

• नेपालको वैदेशिक रोजगार ऐन, 2025 का संशोधनसम्मको एकीकृत पाठ
• DoFE का एजेन्सीमार्फत भर्तीका मान्य गन्तव्य
• DoFE को श्रम स्वीकृतिसम्बन्धी बारम्बार सोधिने प्रश्न र FEIMS जानकारी
• प्रिटोरिया दूतावासको सेवा बन्द गर्ने आधिकारिक सूचना
• प्रिटोरियाको नागरिक बडापत्र, पुरानो जाँचसूची
• नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयको सहप्रमाणीकरण तालिका
• लन्डनको मागसम्बन्धी जाँचसूची, संयुक्त अधिराज्य र आयरल्यान्डका लागि मात्र
• मौरिससको Work Permit सूचनापत्र
• मौरिससको Private Recruitment Agencies Act, एकीकृत पाठ
• मौरिससको Private Recruitment Agencies Regulations 2025