जानकारी · ३० अक्टोबर २०२६
मौरिससमा वर्षान्त बोनस: रोजगारदाताको २०२६ जाँचसूची
Workers' Rights Act 2019 को दफा ५४ ले मौरिससका पात्र निजी क्षेत्रका श्रमिकका लागि वर्षान्त बोनसका नियम तोक्छ। यसले पात्रता, गणना र भुक्तानी समेट्छ।
JNP Recruiting Services नामले पनि कारोबार गर्ने Indian Ocean Millenium Partners जनशक्ति परामर्श कम्पनी हो। यसले रोजगारदातालाई मानव संसाधन योजना र तलब तयारीबारे परामर्श दिन्छ। रोजगारदाताले पात्रता जाँच्छ, गणना स्वीकृत गर्छ र भुक्तानी गर्छ।
अन्तिम समीक्षा: अक्टोबर २०२६। नियमहरू परिवर्तन हुन्छन्, त्यसैले आवेदन गर्नुअघि सम्बन्धित निकायसँग हालका आवश्यकता पुष्टि गर्नुहोस्।

बोनसको जाँचसूचीमा कसलाई समावेश गर्ने?
दफा ५४ ले मासिक आधारभूत ज्याला वा तलब Rs 100,000 भन्दा बढी नभएका श्रमिकलाई समेट्छ। यो सीमा आधारभूत तलबमा लागू हुन्छ, वार्षिक आयमा होइन। यो सीमाभन्दा बढी तलब पाउने श्रमिकका लागि End of Year Gratuity Act 2001 अन्तर्गतका छुट्टै नियम जाँच गर्नुहोस्।
पात्र विदेशी Work Permit धारक र आंशिक समयका श्रमिकलाई समावेश गर्नुहोस्। राष्ट्रियता वा कम कार्यघण्टाका कारणले मात्र बोनसको अधिकार हट्दैन। पात्रो वर्षको पूरै वा केही अवधि निरन्तर काम गरेका र ३१ डिसेम्बरमा उही रोजगारदातासँग कार्यरत नयाँ श्रमिक तथा निश्चित अवधिका श्रमिक पनि पात्र हुन्छन्।
पहिले कुन क्षेत्रगत नियम लागू हुन्छ भन्ने जाँच गर्नुहोस्। दफा ५४(२) ले चिनी, खेतबाली र फलफूल बगैँचा, पशुपालन तथा समुद्री उथला क्षेत्रमा माछा मार्ने र प्रशीतित जहाजमा काम गर्ने निर्दिष्ट श्रेणीलाई उपदफा (१) बाट अलग गर्छ। कुन क्षेत्रगत बोनस नियम लागू हुन्छ भन्ने श्रम कार्यालयसँग सोध्नुहोस्।
तलब टोलीले रकम कसरी गणना गर्ने?
श्रमिकको पात्रो वर्षको गणनायोग्य आयलाई १२ ले भाग गर्नुहोस्। दफा २ अनुसार आयमा आधारभूत ज्यालाबाहेकका रकम पनि समावेश हुन्छन्। लागू भएअनुसार अतिरिक्त समयको ज्याला, कमिसन, उत्पादकत्व भुक्तानी, निर्दिष्ट सवेतन बिदा र बिदाको सट्टाको रकम, कानुनी अतिरिक्त पारिश्रमिक तथा Remuneration Regulations वा Wages Regulations अन्तर्गतका भत्ता समावेश गर्नुहोस्। असामान्य खर्च फिर्ता वा स्वविवेकीय भुक्तानी कसरी गणना गर्ने भन्ने श्रम कार्यालयसँग सोध्नुहोस्।
नयाँ र आंशिक समयका श्रमिकको वास्तविक गणनायोग्य आय प्रयोग गर्नुहोस्। छोटो सेवा वा कम कार्यघण्टाका लागि नतिजामा फेरि कटौती नगर्नुहोस्। उदाहरणका लागि, वार्षिक गणनायोग्य आय Rs 240,000 भए बोनस Rs 20,000 हुन्छ। डिसेम्बरको बाँकी आय अनुमान गर्नुहोस्, त्यसपछि वास्तविक आयअनुसार बाँकी रकम मिलाउनुहोस्।
तपाईंको व्यवसायका लागि कामदार चाहिन्छ? पद र सङ्ख्या बताउनुहोस्, हामी योजनासहित जवाफ दिनेछौँ।
सम्पर्क गर्नुहोस्डिसेम्बरअघि सेवा छोडेमा के गर्ने?
दफा ५४(३) ले कुनै पनि कारणले रोजगारी अन्त्य हुँदा, करार सकिँदा वा तोकिएका सर्तअनुसार अवकाश लिँदा समानुपातिक बोनसको व्यवस्था गर्छ। निश्चित अवधिको करार सकिँदा आठ महिनाको न्यूनतम सेवा आवश्यक छैन। पात्र श्रमिकलाई सेवा छोडेको महिनाको अन्तिम कार्यदिनभित्र भुक्तानी गर्नुहोस्।
राजीनामाका लागि ऐनअनुसार कम्तीमा आठ महिनाको निरन्तर सेवा आवश्यक छ। सन् २०२५ को विज्ञप्तिमा उही रोजगारदातासँग चालु वर्षमा आठ महिनाको सेवा भनिएको छ। सेवा एकभन्दा बढी पात्रो वर्षमा फैलिएको छ भने भुक्तानी रोक्नुअघि श्रम कार्यालयसँग पात्रता पुष्टि गर्नुहोस्। सेवा मिति र सेवा छोड्नुको कारण अभिलेखमा राख्नुहोस्।
डिसेम्बर २०२६ को भुक्तानी पात्रो
दफा ५४(१)(b) अनुसार अपेक्षित बोनसको ७५% रकम २५ डिसेम्बरअघि पूरा पाँच कार्यदिनको अन्तर रहने गरी दिनुपर्छ। बाँकी रकम वर्षको अन्तिम कार्यदिनभित्र दिनुहोस्। आइतबारबाहेक डिसेम्बरको एकमात्र सूचीकृत सार्वजनिक बिदा शुक्रबार २५ डिसेम्बर २०२६, क्रिसमस हो।
- सोमबारदेखि शुक्रबारको कार्यतालिका।: बिहीबार १७ डिसेम्बरभित्र भुक्तानी गर्नुहोस्: बीचका पाँच कार्यदिन १८, २१, २२, २३ र २४ डिसेम्बर हुन्।
- सोमबारदेखि शनिबारको कार्यतालिका।: शुक्रबार १८ डिसेम्बरभित्र भुक्तानी गर्नुहोस्: बीचका पाँच कार्यदिन १९, २१, २२, २३ र २४ डिसेम्बर हुन्।
- बाँकी रकम।: यी कार्यतालिकाका लागि बिहीबार ३१ डिसेम्बर अन्तिम कार्यदिन हो। वास्तविक आय मिलान गरेर बाँकी रकम त्यही मितिभित्र दिनुहोस्।
मन्त्रालयको सन् २०२६ को सूचना पर्खँदै यी गणना गरिएका मितिअनुसार भुक्तानीको तयारी गर्नुहोस्। भुक्तानीको दिन र क्रिसमस नगनी बीचका कार्यदिन गन्नुहोस्। अन्य कार्यतालिका श्रम कार्यालयसँग पुष्टि गर्नुहोस् र बैंकमार्फत रकम उपलब्ध हुन लाग्ने समय छुट्याउनुहोस्।
रोजगारदाताले के राख्ने र पुनः जाँच्ने?
- पात्रताको फाइल।: आधारभूत तलब, क्षेत्र, करार, सेवा मिति र सेवा छोड्दाका कुनै कागजात भए अभिलेखमा राख्नुहोस्।
- गणनाको फाइल।: आय विवरण, तलब र हाजिरीका प्रमाण, अनुमान, मिलान र स्वीकृति राख्नुहोस्।
- भुक्तानीको फाइल।: प्रत्येक किस्ताको तलब पर्ची र मितिसहितको भुक्तानी प्रमाण राख्नुहोस्। दफा ११६ अनुसार श्रमिक दर्ता किताब र पारिश्रमिक अभिलेख कम्तीमा तीन वर्ष राख्नुपर्छ। तपाईंले विद्युतीय अभिलेख राख्न सक्नुहुन्छ।
३० अक्टोबर २०२६ सम्म मन्त्रालयको सूचना पृष्ठमा सन् २०२६ को बोनस विज्ञप्ति सूचीकृत छैन। त्यहाँ सूचीकृत पछिल्लो बोनस विज्ञप्ति १२ डिसेम्बर २०२५ को हो। सन् २०२६ को सूचना हेर्नुहोस् वा श्रम कार्यालयसँग मार्गदर्शन माग्नुहोस्। बोनसका नियमका लागि सन् २०२६ का संशोधन समावेश भएको एकीकृत ऐनको दफा ५४ हेर्नुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
नयाँ श्रमिकलाई आठ महिनाको सेवा आवश्यक छ?
छैन। ३१ डिसेम्बरमा कार्यरत पात्र श्रमिकले त्यस वर्षको आयका आधारमा बोनस पाउँछन्। आठ महिनाको सर्त राजीनामासँग सम्बन्धित छ।
के बोनस डिसेम्बरको आधारभूत तलब मात्रै हो?
दफा ५४ अन्तर्गत होइन। वार्षिक गणनायोग्य आयको बाह्रौँ भाग प्रयोग गर्नुहोस्।
Work Permit ले बोनसको अधिकार हटाउँछ?
हटाउँदैन। पात्र विदेशी श्रमिकलाई पनि उही पात्रता र सेवासम्बन्धी जाँच लागू गर्नुहोस्।
सम्बन्धित पृष्ठहरू
आधिकारिक स्रोतहरू
- Workers' Rights Act 2019, एकीकृत संस्करण ८, Act 13 of 2026 सहित, १३ अगस्ट २०२६
- Economic and Financial Measures (Miscellaneous Provisions) Act 2026, Government Gazette, १३ अगस्ट २०२६
- मन्त्रालयको विज्ञप्ति: Le boni de fin d'année 2025, १२ डिसेम्बर २०२५
- श्रम तथा औद्योगिक सम्बन्ध मन्त्रालय: सार्वजनिक सूचना र विज्ञप्ति, ३० अक्टोबर २०२६
- प्रधानमन्त्री कार्यालय: सन् २०२६ का सार्वजनिक बिदा (संशोधित), General Notice No. 611 of 2026, २५ मे २०२६
* यस जानकारीबारे: यस पृष्ठको सामग्री अक्टोबर २०२६ मा जाँचिएका आधिकारिक स्रोतमा आधारित छ र त्यस समयमा सही थियो। सरकारी नियम, शुल्क र प्रक्रियाको समय परिवर्तन हुन्छन्, कहिलेकाहीँ छोटो पूर्वसूचनामै। यस पृष्ठको कुनै पनि बुँदामा भर पर्नुअघि श्रम तथा औद्योगिक सम्बन्ध मन्त्रालय, आर्थिक विकास बोर्ड (EDB) वा राहदानी तथा अध्यागमन कार्यालय (PIO) सँग पुष्टि गर्नुहोस्। यो पृष्ठ सामान्य जानकारी हो, कानुनी सल्लाह होइन।